​สำมะโนประชากรและเคหะ

     นานาสาระ ข้อมูลประชากร

ครัวเรือนไทย  

     “ครอบครัว” VS “ครัวเรือน” แม้ทั้งสองคำนี้จะดูคล้ายกันมากแต่ก็มีความแตกต่างกัน ซึ่งคำว่า “ค​รอบครัว”อย่างน้อยที่สุดจะต้องมีสมาชิกตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป และมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันทางสายเลือดอาศัยอยู่ในบ้านเดียวกัน ส่วนคำว่า “ครัวเรือน”นั้นอาจมีเพียงคนคนเดียวอาศัยอยู่ในบ้านหรืออาจอยู่ร่วมกันหลายคนโดยจะมีความสัมพันธ์กันทางสายเลือดหรือไม่ก็ได้ เช่น เพื่อนกับเพื่อน หรือคนงานอาศัยอยู่ด้วยกัน เป็นต้น​
     ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2523 – 2543 และข้อมูลจ​ากการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร พ.ศ. 2553 พบว่าโครงสร้างของครัวเรือนในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นครัวเรือนประเภทครอบครัวเดี่ยว แต่มีแนวโน้มลดลงจากร้อยละ 70.6 ในปี 2523 เหลือร้อยละ 60.3 ในปี 2543 และเหลือเพียงร้อยละ 52.3ในปี 2553 สำหรับครัวเรือนประเภทครอบครัวขยายมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 25.2 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 29.6 ในปี 2543 และเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 34.5 ในปี 2553 เช่นเดียวกับครัวเรือนที่ไม่มีครอบครัวและญาติอาศัยอยู่นั้นก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดจากร้อยละ 4.2 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 10.1 ในปี 2543 และในปี 2553 เพิ่มสูงถึงร้อยละ 13.2 ​
     นอกจากนี้จากสถานการณ์ในปัจจุบันที่ภาวะเศรษฐกิจและสังคมมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เกิดปรากฎการณ์การย้ายถิ่นเพื่อเข้ามาหางานทำในเมืองเพิ่มมากขึ้น (ดูเรื่องการย้ายถิ่น) มีผลทำให้​​ครัวเรือนมีขนาดเล็กลงอย่างต่อเนื่องด้วยเช่นกัน คือลดลงจาก 5.2 คนต่อหนึ่งครัวเรือน ในปี 2523 เหลือ 3.8 คนต่อหนึ่งครัวเรือน ในปี 2543 และเหลือเพียง 3.2 คนต่อหนึ่งครัวเรือนในปี 2553 และจากข้อมูลยังพบว่า การอยู่คนเดียวของคนไทยเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน คือจากร้อยละ 3.5 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 9.4 ในปี 2543 และเพิ่มถึงร้อยละ 12.6 ในปี 2553 ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบ 4 เท่า ในระยะเวลาเพียง 30 ปี 
     ครอบครัวหรือครัวเรือนถือเป็นจุดเริ่มต้นของการอยู่ร่วมกันในสังคม เราจึงควรให้ความสำคัญกับการอยู่ร่วมกันของคนในครอบครัวหรือครัวเรือน รวมทั้งการดูแลเอาใจใส่บุตรหลาน ความรัก ความอบอุ่นในครอบครัวจะเป็นแรงใจอย่างสำคัญให้เด็กเหล่านั้นเติบโตเป็นกำลังแรงงานที่เข้มแข็งของประเทศ ก็คงต้องรอดูผลจากสำมะโนประชากรและเคหะปี 2553 นี้ว่ารูปแบบครัวเรือนของไทยจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร หรือจะยังคงมีแนวโน้มเหมือนการสำรวจภาวะการทำงานของประชากรหรือไม่คงต้องมาลุ้นกันต่อ…​​