​สำมะโนประชากรและเคหะ

​​​   นานาสาระ ข้อมูลประชากร

ย้ายถิ่น  เรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดา

     กรุงเทพมหานคร เมืองหลวงของประเทศ ปัจจุบันประสบกับปัญหาเช่นเดียวกับเมืองใหญ่ๆในโลก ทั้งปัญหาอาชญากรรม มลพิษต่างๆ รวมถึงปัญหาขยะ เป็นต้น การที่เมืองขยายตัว มีสิ่งอำนวยความสะดวกมาก จึงดึงดูดให้ผู้คนหลั่งไหลเข้ามาอยู่อาศัย ทำมาหากินในเมืองเป็นจำนวนมาก ประกอบกับอุตสาหกรรมในเมืองใหญ่นั้นมีความสามารถรองรับแรงงานจากชนบทเข้ามาทำงานด้วยอัตราค่าจ้างที่สูงกว่า และยังเป็นแหล่งสถานศึกษา และสันทนาการ จึงเป็นแรงจูงใจทำให้คนย้ายถิ่นฐานเข้ามา เพื่อเรียนหนังสือ และหางานทำ​

​     ส่วนใหญ่เป็นการ (internal  migration) และส่วนใหญ่เป็นการย้ายถิ่นจากชนบทสู่เมือง  เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในเกือบทุกๆ ประเทศที่มีการเปลี่ยนเ​ศรษฐกิจจากเกษตรกรรมเป็นอุตสาหกรรม ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะใน 3 ทศวรรษที่ผ่านมา (พ.ศ. 2523 พ.ศ. 2533 และ พ.ศ. 2543) แสดงให้เห็นภาพการย้ายถิ่นในประเทศของคนไทยอย่างชัดเจน โดยส่วนใหญ่เป็นการย้ายจากภาคต่างๆ เข้ามาสู้เมืองหลักและเมืองรอง และเป็นการย้ายถิ่นเข้ากรุงเทพมหานครมากที่สุด

     ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะสะท้อนให้เห็นภาพที่น่าสนใจอย่างยิ่ง คือในรอบทศวรรษที่ผ่านมา ลักษณะการย้ายถิ่นของคนไทยเปลี่ยนไป แม้ว่ากรุงเทพฯ ยังคงเป็นศูนย์ กลางรับผู้ย้ายถิ่นจากทุกภาค แต่พบว่าประชาก​​รย้ายเข้าภาคกลางมากที่สุด ทั้งนี้ อาจเนื่อง มาจากถึงจุดอิ่มตัวของงานในกรุงเทพฯที่มีไม่เพียงพอกับความ ต้องการ ทำให้ต้องเบนเข็มไปยังเมืองที่เจริญรอง ลงมาซึ่ง ได้รับการ พัฒนา และ มีศักยภาพในการจ้างงานเพียงพอ ประกอบกับ อาจจะ เป็นผลจากการที่ รัฐบาลมีนโยบายการกระจายความเจริญไปสู่ภูมิภาค อื่นๆ เพื่อให้มีความสะดวกสบายทั้งในด้านการคมนาคมและสาธารณูปโภคด้วย​

 การย้ายถิ่น Migration
การย้ายสถานที่อยู่อาศัยจากหมู่บ้านหนึ่งหรือเขตเทศบาลหนึ่งจากที่อยู่ครั้งสุดท้ายมายังอีกหมู่บ้านหนึ่งหรือเขตเทศบาลหนึ่งที่อยู่ในปัจจุบันภายในระยะเวลาน้อยกว่า 5 ปี ก่อน
วันสำมะโน
กรณีต่อไปนี้ไม่นับเป็นการย้ายถิ่น
ก.เปลี่ยนเขตเทศบาลหรือหมู่บ้าน เนื่องจากขยายเขตเทศบาลหรือแยกหมู่บ้าน โดยที่บุคคลหรือครัวเรือนนั้นยังอยู่ประจำที่เดิม
ข.ผู้ย้ายที่อยู่อาศัยในกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา

ผู้ย้ายถิ่น Migrant
ผู้ที่ย้ายสถานที่อยู่อาศัยจากหมู่บ้านหนึ่ง หรือเขตเทศบาลหนึ่ง หรือจากต่างประเทศซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยครั้งสุดท้ายมายังหมู่บ้านหรือเขตเทศบาล ซึ่งเป็นที่ที่อยู่ปัจจุบันที่กำลังถูกสัมภาษณ์

จำนวนผู้ย้ายถิ่นสุทธิ (Net migration): คน

ภาค​ สปค. 2523​ สปค. 2533​ สปค. 2543
กรุงเทพมหานคร​ 230,072​ 431,767​ 118,102​
ภาคกลาง​ 118,758​ 268,074​ 719,518​
เหนือ​ -109,851​ -23,176​ -55,265​
ตะวันออกเฉียงเหนือ​ 48,274​ -240,144​ -352,156​
ใต้​ 32,804​ -391,398​ 74,868

     เมื่อมองถึงอายุของผู้ย้ายถิ่น  พบว่าส่วนมากคนในวัยทำงานจะย้ายถิ่นมากกว่าวัยอื่นๆ และการย้ายถิ่นจะลดลงเมื่อประชากรมีอายุเพิ่มขึ้น  โดยช่วงอายุที่มีการย้ายถิ่นมากที่สุดจะอยู่ระหว่าง 25-34 ปี เป็นเช่นนี้มาถึง 30  ปีแล้ว คือผู้ย้ายถิ่นส่วนมากจะเป็นวัยหนุ่มสาว วัยทำงาน มีการศึกษาดี ย่อมมีแนวโน้มย้ายถิ่นมากกว่าวัยอื่น ​​​​​

  

     เหตุผลของการย้ายถิ่นส่วนใหญ่ใน 2  ทศวรรษที่ผ่านมาแม้เหตุผลหลักจะเป็นการติดตามบุคคลในครัวเรือน และการหางานทำ ก็ตามแต่ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะในปี  พ.ศ. 2543 แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนถึงเหตุผลการย้ายถิ่นที่ผู้ย้ายถิ่นตั้งใจจะย้ายที่อยู่อาศัย  ซึ่งเป็นการย้ายถิ่นที่ค่อนข้างถาวร         คงต้องรอดูผลของการทำสำมะโนประชากรและเคหะปี2553 ที่จะถึงนี้ คงจะสามารถบอกได้ว่าการย้ายถิ่นของคนไทยจะเปลี่ยนแปลงหรือไม่  ภาค​​หรือจังหวัดใดที่จะมีการย้ายถิ่นมากที่สุด รวมทั้งสาเหตุของการย้ายถิ่นจะพลิกผันอย่างไร  สำมะโน 2553 บอกเราได้แน่..​​