ครัวเรือนฐานราก พ.ศ. 2568

37 การเปลี่ยนแปลงของสภาวะเศรษฐกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นความผันผวนของเศรษฐกิจโลก ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงของราคา พลังงานและสินค้าอุปโภคบริโภค ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างเศรษฐกิจและตลาดแรงงาน ล้วนส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนและครัวเรือนในประเทศไทย โดยเฉพาะครัวเรือนฐานราก ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเปราะบางทางเศรษฐกิจและมีความสามารถในการปรับตัวต่อความผันผวนทาง เศรษฐกิจได้จำ ากัด ส่งผลให้รายได้ การใช้จ่าย ภาระหนี้สิน และคุณภาพชีวิตของครัวเรือนกลุ่มดังกล่าว มีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปตามบริบททางเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การศึกษาและติดตามสถานการณ์ของครัวเรือนฐานรากอย่างต่อเนื่องจึงมีความสำ าคัญต่อ การทำ าความเข้าใจสภาพความเป็นอยู่ ปัญหา และข้อจำ ากัดที่ครัวเรือนเผชิญ ตลอดจนใช้เป็นข้อมูลประกอบ การกำ าหนดนโยบายและมาตรการช่วยเหลือที่ตรงกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย อันจะนำ าไปสู่การยก ระดับคุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมลำ้ า และเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจของครัวเรือนฐานราก ให้สามารถเป็นกำ าลังสำ าคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างยั่งยืน เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจที่ฐานรากและความเหลื่อมลำ้ าในมิติต่าง ๆ สำ านักงานสถิติแห่งชาติได้นำ าข้อมูลโครงการสำ ารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2568 ซึ่งสะท้อนภาพของครัวเรือนทั้งหมดประมาณ 24.8 ล้านครัวเรือน มา ศึกษาวิเคราะห์ในมิติด้านรายได้ ค่าใช้จ่าย หนี้สิน การเข้าถึงสวัสดิการและความช่วยเหลือจากภาครัฐ รวมถึงสภาวะความเป็นอยู่ ในเชิงพื้นที่ ตลอดจนนำ าข้อมูลโครงการสำ ารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2558 - 2568 มาศึกษาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงในมิติต่าง ๆ ข้างต้น ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาด้วย …แม้ว่าความเหลื่อมล�้ าด้านรายได้จะมีแนวโน้มลดลง แต่ครัวเรือนฐานรากยังคงเผชิญ ข้อจ� ากัดด้านฐานะทางเศรษฐกิจ โดยมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือนใกล้เคียงกับรายได้เฉลี่ยต่อเดือน สะท้อนถึงความสามารถในการออมที่จ� ากัดและความเปราะบางต่อความผันผวนทางเศรษฐกิจ… จากการศึกษาพบว่ า ในปี 2568 ครัวเรือนทั่วประเทศมีรายได้ทั้งสิ้นเฉลี่ยต่อเดือน (28,308 บาท) สูงกว่าค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือน (22,420 บาท) และเมื่อพิจารณาการกระจายรายได้ ของครัวเรือน พบว่า ในปี 2568 รายได้ของครัวเรือนในควินไทล์ที่ 5 (53,663 บาท) มากกว่ากลุ่มครัวเรือน ฐานราก (14,052 บาท) อยู่ 4 เท่า ซึ่งลดลงจาก 6 เท่าในปี 2558 ทั้งนี้ เนื่องมาจากการเติบโตของรายได้ ครัวเรือนในควินไทล์ที่ 5 ในช่วงปี 2558 – 2568 ลดลง (ร้อยละ -0.6 ต่อปี) ซึ่งน้อยกว่าการเติบโตของ รายได้ของกลุ่มครัวเรือนฐานรากซึ่งเติบโตเฉลี่ยร้อยละ 1.5 ต่อปี รวมถึงจะเห็นว่าการกระจายรายได้ ของครัวเรือนทั่วประเทศเป็นไปในทิศทางที่ดีขึ้นโดยปี 2568 สัมประสิทธิ์ความไม่เสมอภาคของ การกระจายรายได้มีแนวโน้มที่ลดลงอยู่ที่ 0.256 ก�รเปลี่ยนแปลงของครัวเรือนฐ�นร�ก ในประเทศไทย