ความยากจนแฝงของครัวเรือน พ.ศ. 2567

ความยากจนแฝงของครัวเรือน พ.ศ. 2567 53 เมื่อเปรียบเทียบระหว่างครัวเรือนยากจนและครัวเรือนไม่ยากจน พบว่า ครัวเรือน ยากจนมีค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคบริโภคเฉลี่ย 7,898 บาทต่อเดือน ต่ำกว่าครัวเรือนไม่ยากจน ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 18,808 บาทต่อเดือน ประมาณ 2.4 เท่า โดยครัวเรือนยากจนมีสัดส่วน ค่าใช้จ่ายด้านอาหารสูงถึงร้อยละ 51.5 ขณะที่ครัวเรือนไม่ยากจนมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านอาหาร เพียงร้อยละ 39.6 และมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านการเดินทางสูงถึงร้อยละ 19.1 แสดงให้เห็นว่า ครัวเรือนที่่ีฐานะดีกว่าสามารถจัดสรรรายจ่ายไปยังกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม ที่หลากหลายมากกว่า เมื่อพิจารณาเฉพาะกลุ่มครัวเรือนที่อาจถูกมองข้ามจากมาตรการช่วยเหลือภาครัฐ ได้แก่ “ครัวเรือนไม่ยากจนแต่ยากจนแฝงด้านอาหาร” และ “ครัวเรือนไม่ยากจนแต่ ยากจนแฝงด้านที่ไม่ใช่อาหาร” พบความแตกต่างด้านโครงสร้างรายจ่ายอย่างชัดเจน กล่าวคือ กลุ่มแรกมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านอาหารเพียงร้อยละ 34.7 ขณะที่่ีสัดส่วนค่าใช้จ่าย ด้านการเดินทางสูงถึงร้อยละ 20.3 ส่วนกลุ่มหลังมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านอาหารสูงถึง ร้อยละ 66.2 แต่มีสัดส่วนค่าใช้จ่ายด้านการเดินทางเพียงร้อยละ 4.0 เท่านั้น ผลดังกล่าว สะท้อนให้เห็นว่า ภาระค่าใช้จ่ายด้านการเดินทางและค่าใช้จ่ายจำเป็นอื่น ๆ อาจเป็น ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ครัวเรือนบางส่วน แม้จะไม่เข้าข่ายเป็นครัวเรือนยากจนตามเกณฑ์ทางการ แต่กลับมีข้อจำกัดในการจัดสรรทรัพยากรเพื่อการบริโภคอาหารอย่างเพียงพอ สำหรับค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภค พบว่า ครัวเรือนยากจนแฝงทั้ง สองด้าน (ประเภทที่ 1) มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่ำทีุ่่ด 629 บาทต่อเดือน ขณะที่ครัวเรือนไม่ยากจนแฝง (ประเภทที่ 4) มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงทีุ่่ด 3,044 บาทต่อเดือน นอกจากนี้ ครัวเรือนยากจนแฝง ด้านอาหาร (ประเภทที่ 2) มีค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภคเฉลี่ย 1,421 บาทต่อเดือน สูงกว่าครัวเรือนยากจนแฝงด้านที่ไม่ใช่อาหาร (ประเภทที่ 3) ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 891 บาท ต่อเดือน สะท้อนถึงความแตกต่างด้านศักยภาพทางเศรษฐกิจและรูปแบบการใช้จ่ายของ ครัวเรือนทั้งสองกลุ่ม ข้อสังเกตเชิงนโยบายที่่่าสนใจคือ “ค่าใช้จ่ายด้านการเดินทาง” ดูจะเป็นตัวแปร ที่แยกครัวเรือนยากจนแฝงด้านอาหารออกจากกลุ่มอื่นได้ดีทีุ่่ด (20.3% ของครัวเรือน ไม่ยากจนแต่ยากจนแฝงด้านอาหาร เทียบกับเพียง 4.0% ของครัวเรือนไม่ยากจนแต่ยากจนแฝง ด้านที่ไม่ใช่อาหาร) ซึ่งอาจนำไปสู่สมมติฐานว่า ต้นทุนการเดินทางและการเข้าถึงแหล่งงาน เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ผลักให้เกิด “ความยากจนแฝงด้านอา าร” ในครัวเรือนไทย