รายงานสถานะตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย พ.ศ. 2568

SDG 12.2.1 ร่องรอยการใช้วัตถุดิบ ( Material Footprint) ร่องรอยการใช้วัตถุดิบ ต่อหัวประชากร และต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ( GDP) 1.a ชุดข้อมูล ☒ ชุดข้อมูลที่ใช้ในการรายงาน SDG ระดับสากล ☐ ชุดข้อมูลที่สามารถสนับสนุนการรายงาน SDG 1.b ชื่อชุดข้อมูล (3) ร่องรอยการใช้วัตถุดิบต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ( GDP) 1.c คำนิยาม/ มาตรฐานที่ใช้ คำจำกัดความ ปริมาณการดึงทรัพยากรธรรมชาติจากโลกเพื่อตอบสนองความต้องการสินค้า และบริการของผู้บริโภคและการลงทุนภายในประเทศต่อผลิตภัณฑ์มวลรวม ในประเทศ ( GDP) แนวคิด ปริมาณการใช้วัตถุดิบในปะเทศ ( Domestic Material Consumption: DMC) และ MF ควรมีการพิจารณาร่วมกัน เนื่องจากทั้งสองตัวชี้วัดที่มีความครอบคลุม ทั้งในประเด็นด้านเศรษฐกิจ และการผลิตและการบริโภค ซึ่ง DMC เป็นการ รายงานปริมาณวัสดุจริงในระบบเศรษฐกิจ ในขณะที่ MF เป็นการรายงาน ปริมาณวัสดุเสมือนจริงที่ต้องการตลอดห่วงโซ่อุปทานเพื่อตอบสนอง ความต้องการขั้นสุดท้าย ยกตัวอย่างเช่น ประเทศหนึ่งมี DMC สูงมาก เนื่องจากมีภาคการผลิตพื้นฐานขนาดใหญ่เพื่อส่งออก หรือ DMC ต่ำมาก เนื่องจากกระบวนการผลิตทางอุตสาหกรรมใช้วัสดุส่วนใหญ่ ซึ่งเป็นวัตถุดิบ จากประเทศอื่น ๆ ร่องรอยการใช้วัตถุดิบทำให้เห็นถึงการไหลเวียนของวัสดุ ตลอดห่วงโซ่อุปทานและข้ามพรมแดน ซึ่ง MF สามารถอธิบายถึงที่มาของ ทั้งสองเหตุการณ์นี้ได้ 1.d หน่วยวัด กิโลกรัมต่อดอลลาร์สหรัฐ 2.a แหล่งข้อมูล กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) 2.b วิธีการจัดเก็บข้อมูล ดำเนินการรวบรวมข้อมูลสถิติการผลิตวัตถุดิบภายในประเทศจากหน่วยงาน ต่างๆ ประกอบด้วย 1) ชีวมวล จากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กรมปศุสัตว์ กรมประมง กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและ อนุรักษ์พลังงาน และองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ 2) เชื้อเพลิงฟอสซิล จากกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน 3) แร่โลหะ จากกรมทรัพยากรพื้นฐานและการเหมืองแร่ และ 4) แร่อโลหะ จากกรม ทรัพยากรพื้นฐานและการเหมืองแร่ และรวบรวมข้อมูลตารางปัจจัยการผลิต และผลผลิต ( Input-Output Table: I/O) ที่มีการจัดทำขึ้นทุกๆ 5 ปี และ ข้อมูลบัญชีประชาชาติ ที่มีการจัดทำขึ้นทุกปี รวมถึงข้อมูลผลิตภัณฑ์มวลรวม ในประเทศ โดยสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ 2.c คาบการเก็บรวบรวมข้อมูล การรวบรวมข้อมูลสถิติได้ดำเนินการตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงกันยายน ของทุกปี และประมวลผลข้อมูลในช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคมของทุกปี โดยเป็นการรายงานข้อมูลย้อนหลัง 1–2 ปี 2.d ความถี่ในการจัดทำข้อมูล ทุกปี 2.e ระดับการนำเสนอ ☒ ประเทศ ☐ เขตการปกครอง ☐ ภาค ☐ จังหวัด 3.a วิธีการคำนวณ การคำนวณปริมาณร่องรอยการใช้วัตถุดิบของประเทศไทย จะคำนวณโดย ใช้ตารางปัจจัยการผลิต-ผลผลิตของประเทศไทย ( Thailand I/O Table) ตามสมการดังนี้ ( − ) −1 โดยที่ d j คือ เมตริกซ์ทแยงมุมของสัมประสิทธิ์การใช้วัตถุดิบทางตรง