รายงานสถานะตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย พ.ศ. 2568

พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ข อ มู ล ข า ว ส า ร ข อ ง ร า ช ก า ร พ . ศ . ๒ ๕ ๔ ๐ สิทธิในการเข าถึงข อมูลข าวสารของรัฐ เป นรากฐานสําคัญของการสร างความโปร งใส และเสริมสร างความรับผิดชอบของสถาบันสาธารณะ ประเทศไทยมีพระราชบัญญัติ ข อมูลข าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ซึ่งเป นกฎหมายหลักที่รับรองสิทธิของ ประชาชนในการเข าถึงข อมูล โดยกําหนดให หน วยงานของรัฐต องเป ดเผยข อมูลที่ เกี่ยวข องต อสาธารณะ เว นแต กรณีที่กฎหมายกําหนดให สงวนไว ข อมูลจากสํานักงาน คณะกรรมการข อมูลข าวสารของราชการระบุว ากฎหมายฉบับนี้ ยังคงมีผลบังคับใช อย างต อเนื่องในช วงป 2558–2567 สะท อนถึงการมีมาตรการทางกฎหมายเพื่อ คุ มครองสิทธิของประชาชนในการรับรู ข อมูลที่จําเป น กฎหมายดังกล าวมีบทบาท สําคัญต อการเสริมสร างบรรยากาศแห งความโปร งใส การตรวจสอบการใช อํานาจรัฐ และการสนับสนุนการมีส วนร วมของสาธารณชนในกระบวนการทํางานของภาครัฐ 16.10.2 สร างหลักประกันว าสาธารณชนสามารถเข าถึงข อมูลและมีการ ปกป องเสรีภาพขั้นพื้นฐาน ตามกฎหมายภายในประเทศและความ ตกลงระหว างประเทศ การดําเนินการตามรัฐธรรมนูญ ตามกฎหมายและ/หรือ นโยบายที่รับประกันว าสาธารณชนสามารถเข าถึงข อมูลได การส งเสริมและคุ มครองสิทธิมนุษยชน จําเป นต องอาศัยสถาบันที่มีความเป น อิสระและมีอํานาจหน าที่ที่ชัดเจนในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิ คุ มครองผู ที่ ได รับผลกระทบ และเสนอแนวทางเชิงนโยบายเพื่อให หน วยงานภาครัฐดําเนิน การตามหลักสิทธิมนุษยชน ประเทศไทยได จัดตั้ง สํานักงานคณะกรรมการสิทธิ มนุษยชนแห งชาติ (กสม.) ขึ้นตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 โดยมีสถานะเป น องค กรอิสระตั้งแต ป 2560–2567 เป นต นมา กสม. มีบทบาทสําคัญทั้งในการ ติดตามและตรวจสอบกรณีการละเมิดสิทธิ การเผยแพร ความรู ความเข าใจ เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน และการให ข อเสนอแนะเชิงนโยบายต อรัฐบาลและหน วย งานที่เกี่ยวข อง การดํารงอยู ขององค กรดังกล าวสะท อน ให เห็นถึงความ พยายามในการเสริมสร างกลไกเชิงสถาบันเพื่อคุ มครองสิทธิมนุษยชนในทุกมิติ เสริมความแข็งแกร งของสถาบันระดับชาติที่เกี่ยวข อง โดยรวมถึงกระทําผ านทางความร วมมือระหว างประเทศ เพื่อสร างขีดความสามารถในทุกระดับ โดยเฉพาะในประเทศกําลังพัฒนา เพื่อจะป องกันความรุนแรงและต อสู กับ การก อการร ายและอาชญากรรม การมีองค กรอิสระตามรัฐธรรมนูญและสถาบันที่จัดตั้งขึ้นเป นพิเศษ (Specialized Institutions) เพื่อดําเนินงานด านสิทธิมนุษยชน 16.a.1 การมีองค กรอิสระด านสิทธิมนุษยชนที่สอดคล องกับหลักสนธิสัญญาปารีส (Paris Princicples) สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห งชาติ มีสถานะเป นองค กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ แห งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ความสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันเข้มแข็ง รายงานสถานะตัวชี วัดเป าหมายการพัฒนาที ยั งยืนของประเทศไทย พ . ศ . 2568 52 สํานักงานคณะกรรมการข อมูลข าวสารของราชการได ดําเนินการมอบรางวัล “ศูนย ข อมูลข าวสารของราชการโดดเด น” ให กับหน วยงานที่มีผลงาน โดดเด นในการเป ดเผยข อมูลข าวสารต อสาธารณะอย างโปร งใสและตรวจสอบได เช น กรมส งเสริมอุตสาหกรรม การไฟฟ าส วนภูมิภาค สํานักงาน ปลัดกระทรวงคมนาคม และสํานักงานสถิติแห งชาติ ซึ่งเป นตัวอย างที่แสดงถึงความพยายามของหน วยงานรัฐในการยกระดับมาตรฐานการเป ด เผยข อมูลข าวสารต อสาธารณะ