สารสถิติ ปีที่ 37 ฉบับที่ 3

เมื่่� อวัันที่่� 22 พฤษภาค 2569 ดร.เอกพงษ์ หร่� เจริญ ผู้้� อำ �น ยการสำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ พร้อมด้้ ยคณะผู้้� บริหาร ข้้าราชการ และเจ้าหน้าที่่� ร่ั นจัดงานเฉลิ ฉลองเน่� องในโอกา ครบรอบ 63 ปีี วัันคล้ายวััน า นา สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ ณ สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ นนแจ้งวััฒนะ เ หลักสี่� กรุงเ พ หานคร ค บ อบ 63 ปี สำ �นัักงา สถิิติิแห่่งชาติิ าก ากฐานก้้าวแ ก สู่ศููนย์์กลางข้้อมูลขัับเคลื� อ อ าคตดิิจิิั ล การปรัับเปลี่� ยนในยุคต่่อ า (พ.ศ. 2476 - 2495) : องค์กรได้้ผ่่านการปรัับโอนย้ายสัังกัด และลดเปลี่� ยนฐานะ า านการณ์บ้านเมืืองหลายครั� ง เช่น การโอนไ เป็็น กอง ถิิติิพยากรณ์ สัังกัดกระ ร งเศรษฐการ โดยมีี ห่ อ เจ้าอธิิพรพงศ์ เกษ ศรี รงเข้้ารับหน้าที่่� เป็็นหั หน้า หน่ ยงานคนสำำ �คัญในปีี พ.ศ. 2476 จนกระทั่่� งมีีการ รา พร ะ ราชบัญญัติิการ ถิิติิพยากรณ์ ฉบับแ รกขึ้� น ใ นปีี พ.ศ. 2479 และได้เปลี่� ยนช่� อเป็็น สำำ �นักงาน ถิิติิกลาง สัังกัด ภาเศรษฐกิจแห่งชาติิในปีี พ.ศ. 2493 ซึ่่� งเป็็นปีีเดีย กับที่่� การจัด ำ �สำำ ะโนเกษ รทั่่� ราชอาณาจักรขึ้� นเป็็นครั� งแรก อง ระเ ศ ก้าวสู่่� “สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ” และยุคคอิ เ อร์ (พ.ศ. 2506 - 2536) จุดเปลี่� ยนสำำ �คัญเกิดขึ้� นในเดือน พฤษภาค พ.ศ. 2506 เมื่่� อหน่ ยงานได้้ับการยกฐานะ ขึ้� นเป็็น “สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ” สัังกัดสำำ �นักนายกรัฐ นตรีี และในเดือนิ ถุุนายนปีีเดียวกัันนั� นเอง ช. ได้้สร้าง ระวััติิศาสตร์์ เป็็น หน่ ยงานราชการแห่งแรก อง ระเ ศไ ย ที่่� มีีการติิดตั้� งระบบคอิ เ อร์ เพ่� อใช้ในการ ระ ล ลงาน สำำ ะโนและสำำ �ร จ ต่่อ าจึงได้้มีีการ ระกาศใช้ พ.ร.บ. ถิิติิ พ.ศ. 2508 และเร่�ั ดตั้� งสำำ �นักงาน ถิิติิจังหวััดขึ้� นทั่่� ระเ ศ เพ่� อ ยายฐานการ ำ �งานสู่่�ภ ููมิภาค ภารกิิจหลัั ในฐานะ “ผู้้� นำด้้านข้้อมู สถิิติิ องประเทศ” สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิ (National Statistical Office : NSO) หน่ ยงานระดับกร ในสัังกัดกระ ร งดิจิิทััลเพ่� อเศรษฐกิจและสัังค ำ �หน้าที่่� เป็็นหน่ ยงานกลาง องรัฐในการดำ �เนินการเก่� ยวกัับ ถิิติิ า หลักวิิชาการ ิ และจัด ำ �ข้้อมููล ถิิติิที่่� มีี า รฐานเพ่� อใช้ในการติิด า ระเิ น ล และสนัับสนุุนการดำ �เนินงาน า นโยบาย และแ นงานสำำ �คัญ ในการพัฒนา ระเ ศ าอย่างยา นานกว่่าจะก้า าเป็็นองค์กรดิจิิทััล ที่่� เข้ แข็็งในวัันนี� สำำ �นักงาน ถิิติิแห่งชาติิมีี ระวััติิศา์ และวิิวััฒนาการ ที่่� เคียงคู่่ับสัังค ไ ย า ากกว่่าหน่� งศ รรษ โดย า ารถย้้อนไ ได้้ถึง จุดเร่� นในอดีีต ดังนี� เส้นทางประวััติิศาสตร์์แ ะวิิวััฒนา ารองค์์ ร จุดเร่� นยุคบุกเบิก (พ.ศ. 2458 - 2476) : พระบา เด็จ พระ งกุฎเกล้าเจ้าอยู่่ั (รัชกาลที่่� 6) รงพระกรุณาโ รดเกล้าฯ ให้้ตรา ระกาศในราชกิจจานุเบกษาจัดตั้� ง “กร ถิิติิพยากรณ์” ขึ้� นภายใต้้กระ ร งพระคลัง หาั ติิ เมื่่� อเดือนเ ษายน พ.ศ. 2458 ก่อนจะมีีการเปลี่� ยนช่� อเป็็น กร พาณิชย์และ ถิิติิพยากรณ์ ในเ ลาต่่อ า และได้้สร้าง ระวััติิศาสตร์์ จัดพิมพ์์ หนังสืือ ถิิติิรายงาน ระจำ �ปีี (Statistical Yearbook) เล่ แรกขึ้� นในปีี พ.ศ. 2459 สืืบเนื่่องจากปก ก้้าวสู่� ยุุ ไอทีแ ะโิ จิทั ในปัจจุบััน ารปฏิิรูประ ราช ารแ ะ ารเติิ โ องเท โนโี ทำให้สำนั งานสถิิติิแห่งชาติิปรัั อย่่างไม่่หยุุดยั้้� ง พ.ศ. 2545 : ย้าย าสัังกัด กระ ร งเ คโนโลยีีสาร นเ ศและการสื่� อ าร (ICT) พ.ศ. 2550 : ระกาศใช้ พระราชบัญญัติิ ถิิติิ พ.ศ. 2550 ซึ่่� งเป็็นกฎห ายแ่ บ ที่่� ใช้อยู่ในปััจจุบันเพ่� อเพิ� ระสิิ ธิิภาพการบริหาร จัดการ ถิิติิ อง ระเ ศ พ.ศ. 2559 - ปััจจุบัน : ปรัับเปลี่� ยนการ ำ �งานภายใต้้ร่ เงา อง “กระ ร งดิจิิทััลเพ่� อเศรษฐกิจและสัังค ” และได้้มีีการปรัับปรุุง โครงสร้้างองค์กรให่ ในปีี พ.ศ. 2560 โดยแบ่งส่่ นราชการออกเป็็น 1 สำำ �นัก 6 กอง 2 ศูนย์ และสำำ �นักงาน ถิิติิจังหวััดในุ กจังหวััดทั่่� ระเ ศ สารสถิิติิ STATISTICAL NEWSLETTER 3