การเปลี่ยนผ่านด้านรายได้และชั่วโมงการทำงาน

7 บทที่ 2 แนวคิด ทฤษฎี และนโยบายที่เกี่ยวข้อง 2.1 แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับตลาดแรงงานและการเปลี่ยนผ่าน 2.1.1 การเปลี่ยนผ่านในตลาดแรงงาน การเปลี่ยนผ่านในตลาดแรงงาน ( Labor Force Transitions) เป็นกรอบการวิเคราะห์ที่ วิเคราะห์ตลาดแรงงานในฐานะระบบที่มีการหมุนเวียนและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลามากกว่าการพิจารณา เพียงภาพนิ่งในขณะใดขณะหนึ่ง การวิเคราะห์แบบเดิมที่เน้นข้อมูลภาคตัดขวาง ( Cross-sectional Analysis) จะมีข้อจำกัดคือไม่สามารถสะท้อนการเคลื่อนย้ายหรือการเปลี่ยนแปลงสถานะของแรงงานรายบุคคลใน ช่วงเวลาที่ต่อเนื่องกันได้ ทำให้มองไม่เห็นพฤติกรรมการปรับตัวที่แท้จริงของบุคคล เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ การเปลี่ยนผ่านแรงงานได้ จึงต้องใช้ข้อมูลในลักษณะแผง ( Panel Data) และการเลือกตัวอย่างแบบหมุนเวียน ( Rotation Group) จากการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร ทำให้สามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงของ บุคคลคนเดียวกันในช่วงเวลาที่ต่างกันได้ 2.1.2 กลไกการกำหนดค่าจ้างและแรงจูงใจในตลาดแรงงาน ระดับการจ้างงานและอัตราค่าจ้างในตลาดแรงงานถูกกำหนดผ่านกลไกปฏิสัมพันธ์ระหว่าง อุปสงค์แรงงาน ( Labor Demand) ซึ่ งสะท้อนความต้องการจ้างงานของภาคผลิต และอุปทานแรงงาน ( Labor Supply) สะท้ อนให้ เห็ นถึ งจำนวนแรงงานที่ มี อยู่ ในตลาดและพร้ อมที่ จะเสนอขายแรงงาน ณ ระดับค่าจ้างต่าง ๆ กลไกการตัดสินใจและแรงจูงใจที่ส่งผลต่อการกำหนดค่าจ้างและชั่ วโมงการทำงาน ของทั้งสองส่วน มีรายละเอียด ดังนี้ 2.1.2.1 อุปทานแรงงาน การตัดสินใจเข้าสู่ตลาดแรงงานไม่ได้จำกัดเพียงสถานะการมีงานทำหรือไม่มีงานทำ เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงการจัดสรรเวลาระหว่างการทำงานและการพักผ่อน ( Work-Leisure Decision) โดย ในทางทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ แรงงานจะประเมินอัตราค่าจ้างในฐานะต้นทุนค่าเสียโอกาสของการพักผ่อน ( Opportunity Cost of Leisure) การเปลี่ ยนแปลงของอัตราค่าจ้างจึงส่งผลโดยตรงต่อการกำหนด ชั่วโมงการทำงานผ่านกลไก ดังนี้ - ผลของการทดแทน ( Substitution Effect) เมื่ ออัตราค่ าจ้ างปรั บตั วสู งขึ้ น แรงงานจะมี แรงจู งใจในการลดเวลาพั กผ่ อนและเพิ่ มชั่ วโมงการทำงาน เพื่ อแสวงหารายได้ และ อรรถประโยชน์ที่เพิ่มขึ้น - ผลของรายได้ ( Income Effect) ในทางกลับกัน หากอัตราค่าจ้างปรับตัวสูงขึ้น จนระดับรายได้รวมของแรงงานถึงจุดที่สร้างความพึงพอใจ แรงงานอาจต้องการเวลาพักผ่อนมากขึ้นและ ตัดสินใจลดชั่วโมงการทำงานลง