Digital Seniors Thailand-Singapore

2 5 อายุ 65 ปีเกิด 2562 2502 67 หญิง ชาย หญิง หญิง ชาย ชาย รูปที่ 2 พีระมิดประชากรไทย จำแนกตามเพศและอายุ พ.ศ. 2528 พ.ศ. 2548 และ พ.ศ. 2568 ปี 2528 ปี 2548 ปี 2568 ที่มา : UNDESA, Population Division, World Population Prospects 2024. Retrieved from https://population.un.org/wpp นอกจากการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากร โลกยังเผชิญกับการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมดิจิทัล ( Digital Society) ที่ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ( ICT) เข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน การทำงาน การเข้าถึงบริการสาธารณะ และการมีส่วนร่วมทางสังคม ความก้าวหน้าทางดิจิทัลจึงไม่เพียง สร้างโอกาสใหม่ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต แต่ยังเป็นกลไกในการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม อย่างไรก็ตาม หากผู้สูงอายุไม่สามารถเข้าถึงหรือขาดทักษะในการใช้เทคโนโลยี ก็อาจทำให้เกิด “ความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล ในกลุ่มผู้สูงอายุ” ( Grey Digital Divide) ที่ซ้ำเติมข้อจำกัดในการดำรงชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะด้านสุขภาพ ผู้สูงอายุที่เข้าไม่ถึงเทคโนโลยี มีแนวโน้มที่จะมีปัญหาสุขภาพจิตมากกว่า เพราะถูกตัดขาดจากช่องทาง การสื่อสารและการเข้าถึงข้อมูลสำคัญ ยิ่งในยุคที่บริการทางการแพทย์ส่วนใหญ่เริ่มอยู่บนโลกออนไลน์มากขึ้น การไม่สามารถใช้เทคโนโลยีได้เท่ากับเป็นการปิดกั้นโอกาสในการดูแลสุขภาพที่ดี 5 ในมิติการพัฒนาผู้สูงอายุด้านดิจิทัล สิงคโปร์มักถูกยกเป็นตัวอย่างของประเทศที่ลงทุนเชิงระบบ อย่ างเข้ มแข็ ง โดยมีทักษะดิ จิ ทั ลที่ จำเป็น ( Essential Digital Skills) และโครงการสนับสนุนเชิ งรุก เช่น Seniors Go Digital และ Mobile Access for Seniors (MAS) ที่ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถใช้เทคโนโลยี ได้อย่างมั่ นใจและปลอดภัย 6 ขณะที่ประเทศไทย แม้ยังเผชิญความท้าทายในด้านทักษะและทัศนคติ ของผู้สูงอายุบางกลุ่ม แต่ก็มีความก้าวหน้าที่สำคัญ โดยเฉพาะในด้านการเข้าถึงเทคโนโลยีพื้นฐาน ซึ่งมีผู้สูงอายุ ประเทศไทยมากกว่า 80.0 % ใช้โทรศัพท์มือถือ และเกือบ 60.0 % ใช้อินเทอร์เน็ตอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังมี สัดส่วนผู้สูงอายุจำนวนมากที่ใช้ดิจิทัลเพื่อการสื่อสาร รับข้อมูลข่าวสาร และทำธุรกรรมทางการเงิน 7 ปัจจัย เหล่านี้สะท้อนว่า ประเทศไทยมี “ฐานผู้ใช้ดิจิทัลที่เติบโต” และสามารถต่อยอดไปสู่การพัฒนาทักษะขั้นสูงได้ หากได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสม 5 Mubarak F, Suomi R. (2022). Elderly Forgotten? Digital Exclusion in the Information Age and the Rising Grey Digital Divide. Inquiry , 59. Retrieved from https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9052810/pdf/10.1177_00469580221096272.pdf 6 Infocomm Media Development Authority (IMDA). (2023). Singapore Digital Society Report 2023. Singapore. Retrieved from https://www.imda.gov.sg/about-imda/research-and-statistics/singapore-digital-society-report 7 สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ( 2567). สรุปผลที่สำคัญการมีการใช้ไอซีทีของผู้สูงอายุ พ.ศ. 2567 . กรุงเทพฯ