ความยากจนแฝงของครัวเรือน พ.ศ. 2567

ความยากจนแฝงของครัวเรือน พ.ศ. 2567 11 นอกจากแนวคิดการวัดความยากจนโดยใช้เส้นความยากจน (PL) แล้ว ยังมี อีกหนึ่งแนวคิดที่ได้รับการยอมรับและนำมาใช้ในหลายประเทศ คือ แนวคิด “ความยากจน ด้านอาหาร” (Food Poverty) ซึ่งมุ่งวัดความสามารถของบุคคลหรือครัวเรือนในการเข้าถึง และบริโภคอาหารในปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการพื้นฐานตามมาตรฐานที่่ังคมยอมรับ โดยทั่วไป การวัดความยากจนด้านอาหารจะอาศัยการเปรียบเทียบรายได้หรือค่าใช้จ่าย ของบุคคลหรือครัวเรือนกับเส้นความยากจนด้านอาหาร (FPL) หากบุคคลหรือครัวเรือน มีรายได้หรือค่าใช้จ่ายต่ำกว่าเส้นความยากจนด้านอาหาร จะถือว่ามีข้อจำกัดในการเข้าถึง อาหารที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต และจัดอยู่ในภาวะความยากจนด้านอาหาร (Food Poverty) สำหรับประเทศไทยได้มีการประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวในการจัดทำข้อมูล “ครัวเรือนยากจนด้านอา าร” ซึ่งหมายถึง ครัวเรือนที่่ีรายจ่ายเพื่อการอุปโภคบริโภค (Consumption Expenditure: CE) ต่ำกว่าเส้นความยากจนด้านอาหาร (FPL) โดยรายจ่ายเพื่อการอุปโภคบริโภคประกอบด้วยค่าใช้จ่ายด้านอาหาร (Food Expenditure: FE) และค่าใช้จ่ายด้านที่ไม่ใช่อาหาร (Non-Food Expenditure: NFE) ดังนั้น การจำแนกครัวเรือนยากจนด้านอาหารตามแนวทางดังกล่าว จึงเป็นการ พิจารณาจากเกณฑ์เปรียบเทียบเพียงหนึ่งเกณฑ์ คือ การเปรียบเทียบรายจ่ายเพื่อการอุปโภค บริโภคทั้งหมดของครัวเรือนกับเส้นความยากจนด้านอาหาร โดยสามารถเขียนเงื่อนไขได้ ดังนี้ ผลรวมของค่าใช้จ่ายด้านอาหารและค่าใช้จ่ายด้านที่ไม่ใช่อาหาร (FE + NFE) < เส้นความยากจนด้านอาหาร (FPL) อย่างไรก็ตาม แนวคิดความยากจนด้านอาหาร (Food Poverty) มีความแตกต่าง จากแนวคิดความยากจนแฝงที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ กล่าวคือ การวัดความยากจนด้านอาหาร มุ่งพิจารณาความสามารถของครัวเรือนในการเข้าถึงอาหารเพียงมิติเดียว โดยเปรียบเทียบ รายได้หรือค่าใช้จ่ายรวมของครัวเรือนกับเส้นความยากจนด้านอาหาร (FPL) โดยไม่ได้ คำนึงถึงภาระค่าใช้จ่ายด้านอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต